Odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie

Zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie, to środek zapobiegawczy mający na celu zabezpieczenie prawidłowego prowadzenia postępowania karnego. Tymczasowe aresztowanie jest podobne do odbywania kary pozbawienia wolności.

Podstawa prawna odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie

Art.41 ust. 5 Konstytucji RP,który stanowi, że każdy bezprawnie pozbawiony wolności ma prawo do odszkodowania.

Art. 552 § 4 Kodeksu postępowania karnego (kpk) mówi „odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania”.

Art. 9 ust. 5 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych wskazuje, że każdy, kto został bezprawnie aresztowany lub zatrzymany, ma prawo do odszkodowania, do którego może dochodzić na drodze sądowej.

Art. 5 ust. 5 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności mówi, że każdy, kto został pokrzywdzony przez niezgodne z treścią tego artykułu zatrzymanie lub aresztowanie, ma prawo do odszkodowania.

Przedawnienie roszczeń o odszkodowanie

Wniosek musi zostać złożony w ciągu roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Po upływie tego terminu niestety wniosek o roszczenia odszkodowawcze zostanie oddalony przez sąd. Co ważne wniosek z żądaniem odszkodowania zgłasza się w sądzie okręgowym, w którego okręgu wydano sprawie orzeczenie wskazujące na niewinność aresztowanego.

Odszkodowanie a zadośćuczynienie

Niesłusznym tymczasowym aresztowaniem określa się aresztowanie, które powoduje dolegliwości, których dana osoba, w stosunku do której podjęto środek zapobiegawczy, nie powinna ponieść.

Osoba tymczasowo aresztowana spełniając wszystkie formalne przesłanki, może dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesioną szkodę materialną (faktycznie poniesiona strata i utracone korzyści) oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę psychiczną i fizyczną

Wysokość zadośćuczynienia

Nie ma przelicznika, według którego można określić czy wyliczyć wysokość należnego zadośćuczynienia. Zakres krzywdy jest czymś niewymierzalnym i indywidualnym dla każdego człowieka. Sądy przy określaniu zadośćuczynienia za niesłuszne aresztowanie czy zatrzymanie kieruje się:

  • czasem izolacji;
  • ujemnymi skutkami w wizerunku biznesowym;
  • rozłąką z bliskimi i krzywda nią wyrządzona;
  • okolicznościami takimi jak powstała skaza na dobrym imieniu.

Prawomocnie zasądzone odszkodowania – tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie – §4

Lataliczba osóbłączna wysokość zasądzonych odszkodowań (zł)
20091752 360 096
20101674 305 308
20112044 225 422
20121714 516 001
20131645 561 172
20141567 436 178
20151465 036 507
20161034 311 489
20171014 091 860

Prawomocnie zasądzone zadośćuczynienia – tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie – §4

Lataliczba osóbłączna wysokość zasądzonych odszkodowań (zł)
20091012 381 873
20102295 129 136
20113129 276 324
20122868 998 131
201330612 212 570
201434412 660 938
20152589 512 588
201621510 769 521
201724311 789 524